Wat is het leven fijn, met een glas échte Belgische wijn

Als we het over wijn hebben, dan denken we bijna automatisch aan Frankrijk, Italië, Spanje, Portugal… kortom… onze Zuiderburen met hun zonnig klimaat. Druivenranken groeien nu eenmaal beter bij een temperatuur tussen 25 en 32° celcius en de druiven hebben voldoende zon nodig om mooi te kunnen rijpen. Toch is er voldoende koeling nodig om de druiven lang en langzaam te laten rijpen zodat ze hun frisse zuren kunnen behouden en voldoende regen om de druivenranken van water te voorzien. Ook de winteromstandigheden zijn belangrijk: koud genoeg zodat de wijnstok niet begint te bloeien maar ook niet té koud want anders vriest de plant dood. Een gematigd klimaat als ideale voedingbodem. En laat nu net dat klimaat ook onze contreien de laatste decennia gunstiger beïnvloeden waardoor de hier in de middeleeuwen florerende wijnbouw weer helemaal terug lijkt van weggeweest. Onze zomers en winters zijn warmer, er is voldoende regen en er is hier voldoende passie aanwezig voor het métier! Als je er dan ook nog in slaagt om de juiste druivenrassen aan te planten voor de juiste klimaatomstandigheden…

Wijn? … De dochter kaatst de bal door naar papa, want die heeft iets meer expertise op het vlak van wijn en is zelf ook al wat meer gerijpt ondertussen… En wij dus op zondag 17 november naar Flanders Expo te Gent voor de Horeca Expo 2024 waar het kruim van de Belgische wijnbouwers werd gelauwerd voor hun vele inspanningen en kwalitatieve wijnen door de Vereniging van Vlaamse Sommeliers. Een dikke maand eerder vond immers in Brugge de 20ste editie plaats van de wedstrijd BELGISCHE BESTE WIJN. Zestig professionele sommeliers en wijnexperten bogen zich over de kwaliteit van maar liefst 272 verschillende wijnen uit 77 Vlaamse en Waalse domeinen. De grote slokop van deze prestigieuze verkiezing was ongetwijfeld het Vlaamse wijnhuis Entre-deux-Monts met maar liefst drie gouden en drie zilveren medailles. Maar misschien nog veel belangrijker: er werden veel diploma’s uitgereikt voor een steeds groeiende, hoogstaande kwaliteit. En die komt er niet zomaar!

Op pakweg 20 jaar is het aantal wijnbouwers in ons land gestegen van een 50-tal naar meer dan 300! Een ongelooflijke race die dankzij de expertise van de wijnbouwers heeft geleid naar een hoog niveau . De Belgische wijnen genieten ondertussen internationale belangstelling.

Ons klimaat mag dan ondertussen geschikt zijn voor wijnbouw, er blijven voldoende risico’s aan verbonden. Professor Bedrijfseconomische Wetenschappen Ghislain Houben, een begenadigd wijnkenner en -samen met zijn zoon- zelf eigenaar van een Belgisch wijnhuis, ziet een aantal grote uitdagingen. Het weer wordt hier inderdaad warmer maar we worden ook geconfronteerd met de negatieve impact van de klimaatsverandering. Denk maar aan de vernieling door weerfenomenen zoals storm, hagel, overstromingen,… De wijnbouwer zal moeten anticiperen door bijvoorbeeld te investeren in hagelnetten zoals dat vandaag ook al voor de fruitbomen het geval is. Of vuurkorven om de bevriezing van de bloesems te voorkomen. Maar bescherming kost geld. En de landbouwgrond waarop de druiven worden geteeld is hier al een pak duurder dan in het buitenland, net omdat het goeie grond is. Het zorgt allemaal voor een hoge kostprijs om hier aan wijnteelt te gaan doen. 2024 was geen gemakkelijk jaar voor de Belgische wijnbouwer. Er was de late vorst in april en daarna zorgde de overvloed aan regen voor een hoge vochtigheid en die heeft dan weer voor schimmels gezorgd. 2024 zal niet geboekt staan als een mooi oogstjaar.

En dan hebben we het nog niet over de interne concurrentie gehad. Ik bedoel dan niet onmiddellijk de andere wijnbouwers maar bijvoorbeeld de bierconcurrentie. Zij hebben ook niet stilgezeten en vele van onze bieren genieten internationale faam. Het aantal micro-brouwerijen groeit nog steeds gestaag zodat elk dorpje tegenwoordig wel minstens zijn eigen bier heeft wat uiteraard lokaal wordt gepromoot. Zij kunnen het kleinschalig houden omdat de productiekost stukken lager is. In het segment van de bieren hebben we ook de opmars gekend van de fruitbieren, die vooral bij jongeren aan populariteit hebben gewonnen. Ook op restaurant durft men al eens gemakkelijker grijpen naar een speciaal bier dat past bij de gerechten.

Door de hogere kostprijs van wijnteelt in België zijn uiteraard ook de prijzen in de winkel hoger dan bijvoorbeeld de grote wijnhuizen in het buitenland. Het is dan ook een realistisch economisch denken van een restaurantuitbater als hij kiest voor zijn portefeuille en niet voor het chauvinisme. De Belgische wijnbouwer zal een echte ondernemer moeten worden en onze Belgische wijnen een échte beleving. Toerisme zal hier een belangrijke rol spelen… Come, see and taste! De restaurateur overtuigen met hoge kwaliteit en deze bestendigen, zorgen voor naambekendheid, politieke steunmaatregelen en de jongeren en toeristen van vandaag overtuigen om hun producten te kopen. Zij zijn de klanten voor de toekomst van de Belgische wijnbouw. Tijdens deze ceremoniële uitreiking werd trouwens ook een nieuwe Belgische wijnambassadeur gekozen. Het is een titel die wordt toegekend aan een persoon of instantie die zich bijzonder heeft ingezet voor de promotie en ontwikkeling van de Belgische wijnsector. Dit jaar werd Stefaan Soenen verkozen. Soenen schrijft al jaren over wijn en over Belgische wijn in het bijzonder. Hij is onder andere redacteur bij het Nederlandse tijdschrift Perswijn en vergelijkt regelmatig Belgische wijnen met buitenlandse.

Het aanbod van wijnbouwers gaat groter worden dan de vraag in België. Export is dan een mogelijke oplossing of althans zorgen dat de rest van de wereld onze wijn drinkt. Een festival als Tomorrowland, onze grote Belgische trots dat fungeert als uithangbord voor ons land in de hele wereld, zou toch ook de beste Belgische wijnen kunnen promoten? Vandaag hebben zij een deal met een Australisch en Catalaans wijnhuis en wordt enkel die wijn aangeboden op Tomorrowland. Een beetje chauvinisme mag toch en al zeker als het dan ook nog eens bijzonder lekker is! Ik zou het verpakken onder een klinkende verzamelende merknaam alla ‘Belvino’ of ‘VinoBel’ om internationaal te scoren. Heineken drinken ze overal in de wereld en is dat beter dan pakweg een Stella of jupiler? For the record, op weekdagen van een festival als Tomorrowland in Boom staan ook exhibities, workshops en dergelijke geprogrammeerd. Misschien in de toekomst ook onze Belgische wijnbouwers in het gezelschap van onze bierbrouwers en de chocolatiers? Kan het Belgischer en tegelijkertijd zo mondiaal. Het beste festival ter wereld, het beste bier en de beste chocolade en binnenkort ook gegarandeerd de beste wijn ter wereld. Eén groot Belgisch paviljoen op de site en waarom niet gekoppeld aan een grote prestigieuze verkiezing? Dat de politiek maar snel wakker wordt!

In elk geval, de feestdagen komen eraan! Laat je eens verleiden tot een echte Belgische wijn! De hoogst scorende wijnen zijn hier vooral mousserende wijnen, ideaal voor de feesttafel! Op de receptie na de uitreiking van de diploma’s werden de wijnen van de gouden medaillewinnaars geschonken als degustatie en ik kan beamen dat ze écht lekker zijn. Iedere wijn met zijn eigen toets! Google maar op ‘Belgische wijnen’ en de grot euh… wijnkelder van Ali Baba gaat voor u open! Schol!

Druk hier voor de resultaten van de verkiezing Beste Belgische Wijn 2024. De meeste Belgische wijndomeinen organiseren regelmatig degustaties en kunnen dikwijls op afspraak worden bezocht. Bezoek de websites van de verschillende Belgische wijndomeinen.